Evenveel kennis in het VMBO

Last Updated on Tuesday, 15 June 2010 15:11 Written by Administrator Tuesday, 15 June 2010 14:38

Evenveel kennis, maar creatiever,  Een korte samenvatting van de resultaten van mijn onderzoek tot nu, is gepubliceerd in Zone (Jaargang 9 nummer 2, pp. 20-22.)

Hieronder het eerste deel van de tekst.

Op dit moment zijn er veel innovaties op het vmbo. Lesprogramma’s worden omgezet in leerlijnen, eindtermen geformuleerd in competenties en de opdrachten moeten ‘echt’ zijn. Veel van die onderwijskundige ontwikkelingen hebben overeenkomsten met Ontwikkelingsgericht Onderwijs. In een eerdere Zone heeft Monique Volman (2006) die al eens in kaart gebracht. Soms lijken OGO en ‘Nieuw leren’ of ‘Natuurlijk leren’ wel zusjes.

Voordoen versus zelf ontwikkelen

Op de Vrije Universiteit hebben we (Bert van Oers, Jan Terwel en Martijn van Schaik) in een nog lopend onderzoek een onderwijsaanpak voor het technische vmbo ontworpen. Het uitgangspunt van het ontwerp is de cultuurhistorische theorie, die ook de basis vormt van het Ontwikkelingsgerichte Onderwijs. De aanpak uit het onderzoek is inmiddels in drie ronden op acht scholen uitgeprobeerd. Geen van die scholen werkte expliciet met het OGO-concept. In een eerste case study op één school hebben we de aanpak getest, daarna hebben we twee keer een experiment uitgevoerd met twee condities. In de ene conditie biedt de leraar de theorie die bij de praktijk hoort simpelweg aan op een traditionele manier (de ‘traditionele groep’). In de andere conditie laat de leraar de leerlingen die theorie aan de hand van praktijkvragen samen, onder begeleiding, (her)ontdekken en ontwikkelen (de ‘ontwikkelgroep’). Stel bijvoorbeeld dat in een bouwtekening meerdere aanzichten moeten worden gebruikt, dan zou in de traditionele groep de leraar de regels daarvoor simpelweg voordoen en uitleggen. In de ontwikkelgroep zouden de leerlingen zelf, onder begeleiding, de principes daarvan moeten ontdekken door goede vragen van de leraar op basis van hun eigen tekeningen. De vraag waar het in ons onderzoek om draait is: doen de leerlingen in de ontwikkelgroep meer kennis op over het gebruik van modellen dan de leerlingen in de andere groep?